Het waterwingebied ligt ten oosten van het dorpje Ruinerwold, op de westelijke rand van het Drents Plateau. Even ten zuiden van het terrein ligt het smalle beekdal van het riviertje Wold Aa.

Grasland
Ruinerwold is een gebied met droge en natte delen. Op de droge delen vindt u plantensoorten als de echte witbol, veldzuring en kamgras. Op de lage, vochtige delen vindt u geknikte vossenstaart en fioringras. Daar vindt u ook een blauwgraslandvegetatie. Vanuit de verte gezien heeft dit grasland een blauwe gloed.

Bos
De bossen bestaan grotendeels uit wintereiken en beuken. Op de nattere gedeeltes vindt u elzen en wilgen. De Waterleidingmaatschappij Drenthe (WMD) ruimt het strooisel op en kapt selectief. Zo komt er meer licht naar binnen. Door dit licht kunnen plantensoorten zoals salomonszegel, dalkruid en wilde lijsterbes, zich beter ontwikkelen.

Dierenleven
In de bossen komen typische bosvogelsoorten voor, zoals: de bonte specht, bosuil, steenuil, sperwer. Er komen ook zaadetende vogelsoorten voor, zoals de pimpelmees, spreeuw en de boomkruiper. Verder zijn er sporen van reeën aangetroffen en kunnen we hazen, konijnen en fazanten tegenkomen.

IJskelder
Aan de westzijde van de Koekangerweg bevindt zich een oude ijskelder. Een ijskelder is een grote hut onder het zand. De boterfabriek bewaarde er ijsblokken. Dit ijs was nodig voor de koeling bij het maken van boter.

Nestkasten
Stichting Vogelonderzoek Nederland (SOVON) heeft 80 nestkasten geplaatst door het hele gebied. Vrijwilligers tellen en ringen elke week de vogels en hun jongen of eitjes.

Sultansmeer
Het Sultansmeer is een veenplas. Deze plas is later afgegraven voor de winning van veen. De plas is slechts 2,5 meter diep. Daardoor is vegetatie-ontwikkeling vrij beperkt. Bij de plas komen diverse watervogels voor, waaronder de watersnip en de aalscholver. Bij de plas komen plantensoorten voor die van voedselrijk water houden, zoals:

• de kalmoes
• de waterscheerling
• de gele plomp 
• waterzuring